ABD’nin Afganistan İşgali ve Küresel Terörizm

Dünden Bugüne Amerika Birleşik Devletleri’nin Afganistan İşgali ve Küresel Terörizm Kavramı

II. Dünya Savaşı’ndan sonra dünya iki kutup şeklinde bölündü. Sovyet Rusya ve Amerika Birleşik Devletleri arasındaki soğuk savaş dönemi bittikten sonra küresel terörizm kavramının doğuşu başlamıştır. Artık ülkeler arası çatışmalardan çok ülke içi çatışmalar yaygın hale gelmiştir. Kaybeden ülkeler, soğuk savaş sonrası yıkılan ülkeler sonucu oluşan otorite boşlukları neticesinde terör grupları daha yaygın ve tehlikeli hale gelmiştir. (Miyahil, 2011)

Küreselleşmenin artmasıyla terörizmde değişikliğe uğramıştır. Daha merkeziyetçi olan terör grupları küreselleşme ile birlikte daha dağınık durumdalar (Miyahil, 2011). Bazı terör örgütlerine dünyanın birçok yerinden katılım olabiliyor. Küreselleşme sayesinde terörizmin saldırıları daha tehlikeli ve etkin hale gelmiştir. Düşük maliyetlerle büyük tahribatlara yol açabilmektedirler telekomünikasyon ağlarının yardımıyla. (Türköz, 2016)

11 Eylül 2001 tarihinde El-Kaide’nin Amerika New York’ta gerçekleştirdiği ikiz kuleler terör saldırısı sonucu dünyanın en güçlü ülkesi Amerika Birleşik Devletleri’nin dahi güvenilir olmadığını göstermiştir. Bu durum bizlere terörün küresel bir tehdit olduğunu göstermiştir (Miyahil, 2011). Amerika Birleşik Devletleri 11 Eylül saldırısı sonucu El-Kaide liderinin Afganistan’da olması sebebiyle, Afganistan’ı işgal etmiştir. Saldırıyı üstlenen tek örgütün Japon Kızıl Ordusu olmasına rağmen ABD istihbaratı çalışmaları sonucunda tüm şüphelerin Usame Bin Ladin (El-Kaide kurucu lideri) üzerinde yoğunlaştığı söylenmiştir (Keskin, 2013). Terör olayının yanında cihat kavramına vurgu yapılması medeniyetler çatışması ve islami terör gibi kavramları yeniden gündeme getirmiştir (Keskin, 2013). Bu durum ABD’nin yeni bir düşman tanımlamasına yol açmıştır. Amerikalıların bazıları Sovyetlerin yıkılmasıyla boşalan konuma islamı koymuşlardır. ABD perspektifinden bu yeni düşmanla savaşılması gerekmiştir (Miyahil, 2011). Bu yönde attığı ilk adım Afganistan işgali olmuştur.

gök, açık hava, şehir, duman içeren bir resimAçıklama otomatik olarak oluşturuldu

Afganistan işgalinden 7 yıl sonra Afganistan’da ki Amerikan askerlerinin sayısı 48 bin 500’e çıkarıldı. Barack Obama döneminde ise bu sayı 68 bini buldu. 2010 yılında 100 bini Amerikan askeri olmak üzere 150 bin yabancı asker Afganistan topraklarında konuşlandırılmış vaziyetteydi. (ABD’nin ‘bitmeyen savaşı’: Afganistan’da 20 yıldır süren operasyonun kısa geçmişi, 2021).

2011 yılında El-Kaide lideri Usame Bin Ladin öldürüldü fakat savaş hâlâ bitmedi. 2014 yılında Amerika ve NATO savaş durumunu resmen sona erdirdi. Ancak 9 bin 800’ü Amerikan olmak üzere 12 bin 500 yabancı asker Afganistan topraklarında, Afgan kolluk güçlerine terörle mücadele için eğitmek maksadıyla kalmaya devam etti (ABD’nin ‘bitmeyen savaşı’: Afganistan’da 20 yıldır süren operasyonun kısa geçmişi, 2021). Amerika Birleşik Devletleri ile Taliban arasında 29 Şubat 2020 tarihinde bir anlaşma yapıldı ve bunun üzerine ABD, 1 Mayıs 2021 tarihinde Afganistan’dan tamamıyla çekileceği sözünü verdi. Kasım 2020 ABD seçimi ile başkan olan Joe Biden, yine aynı şekilde Amerikan varlığını Afganistan’dan çekme sözü verdi.

ANAHTAR KELİMELER:

*TALİBAN

*ABD

*AFGANİSTAN

*EL-KAİDE

*USAME BİN LADİN

Kaynakça

ABD’nin ‘bitmeyen savaşı’: Afganistan’da 20 yıldır süren operasyonun kısa geçmişi. (2021, Mayıs 1). tr.euronews.com: https://tr.euronews.com/2021/05/01/abd-nin-bitmeyen-savas-afganistan-da-20-y-ld-r-suren-operasyonun-k-sa-gecmisi adresinden alındı

Keskin, G. F. (2013, Eylül 9). AMERİKA’NIN AFGANİSTAN MÜDAHELESİNİN SİYASİ EKONOMİK VE STRATEJİK YANSIMALARI. Sakarya, Türkiye: SAKARYA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ.

Miyahil, A. H. (2011, Temmuz). 2001 Yılı Sonrası ABD’nin Afganistan’a Operasyonu ve Kriz Çözüm Politikasının Analizi. Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.

Türköz, Ş. (2016, Nisan). KÜRESEL TERÖRİZM SORUNUNA GÜVENLİK PERSPEKTİFLİ BİR YAKLAŞIM. Niğde Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 9(2), 153-162.

Sedat Yıldız

Sedat Yıldız

İstanbul Medeniyet Üniversitesi, Siyasal Bilimler Fakültesi, Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi / İstanbul Üniversitesi, Tarih / Çalışma Alanları: Uluslararası Siyaset, Diplomasi, Tarih

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.